H Ιστορία της οικογενείας ξεκινάει από την Σικελία το 1228-29 με το όνομα ‘De Regoli’. Ο Φρειδερίκος  de Regolo, Στρατηγός του Αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β’, του επονομαζόμενου Μπαρμπαρόσα, μετά από μια αποτυχημένη διπλωματική αποστολή  στον Πάπα Γρηγόριο  Θ’, σχετική με την οργάνωση μιας Σταυροφορίας στους Αγίους Τόπους, παρέμεινε στην Ρώμη, φοβούμενος την οργή του Αυτοκράτορα.

Το 1388 ο Ιωάννης de Regolo εγκαταστάθηκε στη Βιτσέντζα, όπου και αναφέρεται μεταξύ των Ευγενών  της πόλεως. Επειδή στην Βιτσέντζα υπήρχε και άλλη οικογένεια με το όνομα  Regoli, η οικογένεια προσέθεσε το γεωγραφικό προσδιοριστικό da Roma (από την Ρώμη) στο όνομά της. Με την πάροδο του χρόνου η επωνυμία Regoli ξεχάστηκε και το όνομα μετατράπηκε πρώτα σε De Roma και αργότερα απλώς σε Roma.

Tο 1548 o Γαλεάτιος Regolo da Roma, μετά από φονική σύγκρουση με την ισχυρή οικογένεια Βαλμαράνα, κατέφυγε στην Κέρκυρα, όπου παρέμεινε για μικρό διάστημα και στην συνεχεία αναχώρησε για την Κρήτη. Ο Βεναρδίνος δε Ρώμα, είχε διακριθεί στους πολέμους της Βενετίας, τόσο στην ίδια την Ιταλία όσο και στην Κρήτη, όπου και φονεύθηκε το 1551.

Γενάρχης του κλάδου της Ζακύνθου, είναι ο Κούρτιος Ρώμας (1583-1642) ο οποίος εγκαταστάθηκε  στο νησί γύρω στα 1610.

Η οικογένεια κατεγράφη στο ‘Libro d’Oro’ (κατάλογο των ευγενών) της Ζακύνθου το 1621 και από τότε, δραστηριοποιήθηκε στο νησί, αναδεικνύοντας  μια σειρά από σημαντικές πολιτικές, στρατιωτικές και πνευματικές προσωπικότητες. Στις τάξεις της συγκαταλέγονται στρατιωτικοί ηγέτες, όπως ο Μούκιος , ο οποίος υπήρξε κυβερνήτης της κοινοτικής γαλέρας του νησιού και διακρίθηκε κατά την πολιορκία του Χάνδακα από τους Τούρκους (1645-1669), ο Φραγκίσκος, ο οποίος συμμετείχε στην δεύτερη πολιορκία της Κέρκυρας (1716), με δικό του μισθοφορικό σώμα αποτελούμενο από  πεντακόσιους άντρες, γεγονός για το οποίο τιμήθηκε με τον τίτλο του κόμητος το 1728.

Oι Ρώμα σε αντίθεση με άλλες ιστορικές επτανησιακές οικογένειες, συνέχισαν την ενεργό συμμετοχή τους στα κοινά, τόσο επί Αγγλικής Προστασίας (1814-1864), όσο και μετά την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα. Είναι γνωστός ο ρόλος του φιλικού Διονυσίου δε Ρώμα κατά την Ελληνική Επανάσταση, η στενή φιλία του με τον Θ. Κολοκοτρώνη και άλλους πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες του Ελλαδικού και Ευρωπαϊκού χώρου. Πρόκειται για τον άνθρωπο τον οποίο ο Νέγρης πρότεινε, στην Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας,ως πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας, θέση την οποία τελικά κατέλαβε ο Ιωάννης Καποδίστριας. Ο Διονύσιος δε Ρώμας θεωρείται επίσης ο ιδρυτής της πρώτης τεκτονικής στοάς στον ελλαδικό χώρο.

Οι τρεις επόμενες γενιές, διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στα πολιτικά  πράγματα, τόσο της Επτανήσου Πολιτείας, όσο και του Ελληνικού Βασιλείου (Πρόεδροι Ιόνιας Γερουσίας, βουλευτές και Υπουργοί του Ελληνικού Βασιλείου).  Ο Αλέξανδρος Ρώμας , Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, το 1897-1902-1909, επηρεασμένος από τον  Giuseppe (Peppino) Garibaldi, δημιούργησε το 1909 το σώμα των "’Ελλήνων Ερυθροχιτώνων", το οποίο συντηρούσε με δικά του έξοδα. Πολέμησε επικεφαλής του σώματος αυτού κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και διακρίθηκε ιδιαίτερα στην μάχη του Δρίσκου, όπου και τραυματίστηκε. Επίσης διετέλεσε Υπουργός Παιδείας  και Υπουργός Δικαιοσύνης.

Μέλη της οικογένειας διακρίθηκαν επίσης και ως πνευματικοί άνθρωποι, όπως ο Γεώργιος-Κανδιάνος Ρώμας, καθώς και ο  θεατρικός συγγραφέας Διονύσιος Α. Ρώμας, ο οποίος βραβεύτηκε για το συγγραφικό του έργο από την Ακαδημία Αθηνών με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών. Διετέλεσε βουλευτής και διευθυντής προγράμματος της Ε.Ρ.Τ και  ίδρυσε το Τρίτο πρόγραμμα  της Ελληνικής Ραδιοφωνίας.

Στη Δύση οι Ρώµα είχαν για οικόσηµο έναν µονόκερω. (Είναι αναγραµµένο στο Libro Bianco Tns Βενετίαs και το Armorial τns Γαλλίαs για τον κλάδο που εγκαταστάθηκε εκεί επί ΛουδοΒίκου ΙΑ΄.) Όταν όµωs ασπάσθηκαν την ορθοδοξία (γύρω στα 1600) αλλάξανε και το παλαιό τους οικόσηµο και από τότε µεταχειρίζουνταν, αντί του κληρονοµικού µονόκερω, τον δικέ­φαλο αετό. Ορθοδοξία, ελληνικότητα και δικέφαλοs ταυτίζονται στη µεταβυζαντινή νεοελληνική του συνείδηση! Η δικεφα­λοποίηση του µυθικού φραγκικού µονόκερω ήταν γι'αυτούs µια coram populo οµολογία πίστης. *

α) Δίπλωµα του 1913 στο Αρχοντικό Ρώµα. Φέρει αντίγραφο του οικόσηµου του Nicolas Regolo da Roma από τη Bιτζέvτζα, αυλικού του ΛουδοΒίκου ΙΑ' (1423-83). Το οικόσηµο προέρχεται από το Armorial General, µια ογκώδη συλλο­γή οικοσήµων και εµβληµάτων που συντάχθπκε επί του ΛουδοΒίκου ΙΔ' (1638-1715). Η ασπίδα χρωµατίζεται µαύρη µε χρυσοπόρφυρο µονόκερω (ζώο µυθικό που παριστάνεται ωs άλογο µε ένα κέρατο, γενειάδα τράγου και νύχια βοδιού). Στο ρητό διαβάζουµε: Respice Finem (Υπολόγιζε το τέλοs).

β) Σφραγιδόλιθοs µε το οικόσηµο Ρώµα. Στπν παραλλαγή αυτή ο δικέφαλοs αετόs λειτουργεί ωs υποστηρικτής ασπίδαs αβακιωτήs µαύρηs και άσπρηs (σε χρώµα σκακιέραs, ιτ. scaccato) µε κόκκινο τελαµώνα (ζώνη που διατρέχει την ασπίδα από τα άνω αριστερα στα κάτω δεξιά. Σε άλλεs παραλλαγέs ο δικέφαλοs ενσωµατώνεται σε ασπίδα. Το οικόσηµο στέφε­ται µε στέµµα κόµητοs (εννέα κορυφών που απολήγουν σε µαργαριτάρια).

* Διονύση Ρώµα, Ο Θpήvος τns Κάντιαs, τ. Ι, Αθήνα 1982, σσ. 505-6