Με κορυφαίους δημιουργούς του ελληνικού πολιτισμού να έχουν γεννηθεί στο νησί, η Ζάκυνθος έχει κάθε λόγο να υπερηφανεύεται σε αυτόν τον τομέα. Ο ποιητής του εθνικού ύμνου, Διονύσιος Σολωμός, αλλά και ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος και ο Γεώργιος Τερτσέτης και άλλοι εκφραστές του ελληνικού πνεύματος, συγκαταλέγονται στη λίστα των προσωπικοτήτων που γεννήθηκαν στο “Φιόρε του Λεβάντε”.

Το νησί τιμά άλλωστε τους επιφανείς Ζακύνθιους με ένα μουσείο το οποίο βρίσκεται στην δεύτερη πιο κεντρική πλατεία του νησιού, την πλατεία του Αγίου Μάρκου, και στο οποίο στεγάζονται τα οστά των Δ. Σολωμού, της συζύγου του και του Ανδρέα Κάλβου.

Δεν είναι απορίας άξιο που η Ζάκυνθος έχει να επιδείξει τόσες πολλές προσωπικότητες που ανέπτυξαν τον ελληνικό πολιτισμό και τον έκαναν διεθνώς γνωστό. Το νησί έχει μακραίωνη παράδοση κυρίως στη μουσική, η οποία μέχρι και σήμερα βρίσκεται στην ψυχή και στα χείλη κάθε γνήσιου Ζακύνθιου.

Φημισμένη είναι άλλωστε η Μουσική Σχολή Ζακύνθου που δημιουργήθηκε το 1815, ενώ από νωρίς αναπτύχθηκαν στο νησί στρατιωτικές μπάντες και χορωδίες.

Καντάδες και σερενάτες, προφανώς ως βενετσιάνικη επιρροή (όλο το νησί εξάλλου αποπνέει έναν ιταλικό αέρα), είναι κάποια βασικά μουσικά είδη που ξεχωρίζουν στη Ζάκυνθο, ενώ οι ντόπιοι δεν χάνουν ευκαιρία να τραγουδήσουν τα ωραία και τα άσχημα της ζωής, στήνοντας γλέντια με οποιαδήποτε αφορμή.

Άλλωστε, για τον επισκέπτη του νησιού αποτελεί εξαιρετική εμπειρία η συμμετοχή στα τακτικά πανηγύρια που διοργανώνονται σε πολλά χωριά.

Οι “ομιλίες”

Ως άνθρωποι με μεγάλη ροπή στην καλλιτεχνική έκφραση οι Ζακύνθιοι αγάπησαν και αγαπούν μεταξύ άλλων και το θέατρο.

Στο συγκεκριμένο νησί των Επτανήσων συναντάται άλλωστε μια ιδιότυπη θεατρική παράσταση που ονομάζεται “ομιλία”. Πρόκειται για ένα είδος λαϊκού θεάτρου δρόμου, με κρητικές επιρροές, εμπλουτισμένο και με τη ζακυνθινή τοπική διάλεκτο, κάτι που το κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρον.

Σήμερα, τέτοιου είδους “ομιλίες” παρουσιάζονται κυρίως κατά την περίοδο των Αποκριών, ωστόσο οι τοπικοί φορείς κάνουν προσπάθεια ώστε το μοναδικό αυτό υπαίθριο θεατρικό δρώμενο να συμπεριληφθεί στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.